Essenhout of elzenhout: twee onderschatte brandhoutsoorten

Kort antwoord: essenhout heeft met 8,7 GJ/m³ de hoogste stookwaarde van ons hele gamma — net boven eik en beuk. Elzenhout staat aan de andere kant van de schaal: ± 6,0 tot 6,5 GJ/m³, licht, vlot aan de praat en scherp geprijsd. Es is het hout waarmee je een avond doorstookt, els het hout waarmee je begint of buiten stookt. Wie allebei in huis heeft, stookt het makkelijkst.

Waarom hoor je zo weinig over es en els?

Omdat eik en beuk het gesprek beheersen. Dat zijn de namen die iedereen kent, en ze zijn ook goed — maar ze zijn niet automatisch de beste keuze voor jouw kachel. Zet je de soorten naast elkaar op stookwaarde per houtsoort, dan valt meteen op dat es bovenaan staat en dat els precies dezelfde rol speelt als berk, alleen met een milder, aangenaam geurend vuur. Twee soorten die nauwelijks gevraagd worden, terwijl ze allebei iets doen wat eik en beuk niet doen.

Wat maakt essenhout zo goed?

Drie dingen. Ten eerste de stookwaarde: 8,7 GJ/m³, de hoogste in ons assortiment. Ten tweede het gewicht: es weegt zo'n 700 kg/m³ en is daarmee lichter dan eik en beuk (750 kg/m³), terwijl er toch meer energie uit komt. Minder sjouwen dus, voor dezelfde warmte. Ten derde het vuur zelf: es geeft sterke stralingswarmte met een knetterende verbranding — je voelt het aan de andere kant van de kamer.

Es is daarom geen aanmaakhout maar hoofdhout. Je legt het erop zodra het vuur op temperatuur is en laat het zijn werk doen. Wij leveren essenhout per pallet: een halve pallet van zo'n 349 kg of een volle van 699 kg, gekloofd en gestapeld in een palletkist.

Wanneer kies je elzenhout?

Els is het tegenovergestelde: licht (± 550 kg/m³), zacht en met ± 6,0 tot 6,5 GJ/m³ duidelijk lager in stookwaarde. Dat klinkt als een nadeel, maar het is gewoon een andere taak. Els steekt vlot aan, brandt levendig en gelijkmatig en vonkt weinig. Precies wat je wil in een vuurschaal, een buitenkeuken of een open haard waar je vooral sfeer zoekt.

Binnen doet els hetzelfde werk als berk: het vuur snel op gang brengen zodat je daarna zwaarder hout kunt bijleggen. Omdat het scherper geprijsd is dan de zware loofsoorten, is elzenhout kopen een logische zet voor wie veel buiten stookt. Je vindt het in kratten van 1 of 2 m³ en op pallet, van zo'n 299 tot 549 kg.

Kun je es en els combineren?

Dat is eigenlijk de beste manier om ze te gebruiken. Begin met twee of drie blokken els om het vuur snel op temperatuur te krijgen, en leg daarna es bij voor de lange, gelijkmatige warmte. Zo haal je uit allebei wat ze het best kunnen, zonder een hele pallet van één soort door te moeten stoken. Dezelfde logica gebruik je bij beukenhout of eikenhout: een snelle starter plus een trage brander werkt in bijna elke kachel beter dan één soort.

Eén regel blijft boven alles staan, welke soort je ook kiest: stook droog, onder de 20% vocht. Boven die grens verdwijnt een fors deel van de stookwaarde als waterdamp door de schouw, en dan maakt het niet meer uit of je es of els in de kachel legt.

Hoe worden es en els geleverd?

Allebei aan huis, in heel België. De pallets komen met een vrachtwagen met laadklep en worden met een transpallet op de gewenste plek gezet — enkel op een verharde ondergrond zoals klinkers, asfalt of beton, want over gras of kiezel rijdt een transpallet niet. Reken voor palletleveringen op een levertijd van 2 à 3 weken. Hou daar rekening mee als je nog vóór de eerste koude nachten stookklaar wil zijn.

Veelgestelde vragen