Lava als bodemverbeteraar in zware klei: hoeveel meng je door je grond?

Fijne lavasteen werkt in zware klei als een blijvende luchtlaag: je mengt de korrels door de bovenste 20 à 30 cm en omdat ze hard en poreus zijn en niet verteren, houden ze de grond permanent open. Reken op een laag van 3 à 4 cm die je inwerkt, ongeveer één zak van 25 kg per vierkante meter. Water zakt daarna sneller weg, de bovenlaag slempt minder dicht en wortels vinden makkelijker hun weg. Zand door klei mengen doet meestal precies het omgekeerde.

Waarom is zware klei zo lastig?

Klei bestaat uit extreem fijne deeltjes die zich aan elkaar hechten. Daardoor zit er weinig ruimte tussen: in een natte winter blijft het water staan en verdwijnt de lucht uit de grond, in een droge zomer bakt diezelfde grond tot een harde plaat met scheuren. Wortels krijgen het in beide gevallen moeilijk.

Organisch materiaal helpt, maar het verteert. Compost die je vandaag inwerkt, is na een jaar of twee grotendeels opgebruikt — goed voor de vruchtbaarheid, maar je structuurprobleem komt terug. Een minerale verbeteraar doet het omgekeerde: die blijft liggen. Dat is dezelfde eigenschap waarop lavasteen als drainage werkt, alleen breng je hem hier niet als laag aan maar meng je hem door de grond.

Waarom werkt lava beter dan zand in klei?

Zand door klei mengen is een klassieke misrekening. Voeg je een beperkte hoeveelheid toe, dan vullen de piepkleine kleideeltjes netjes de ruimte tussen de zandkorrels op en krijg je een dichtere, hardere grond dan waarmee je begon. Om er écht zandgrond van te maken heb je hoeveelheden nodig die in een tuin niet haalbaar zijn.

Lava gedraagt zich anders, om twee redenen. De korrels zijn hoekig en hard: ze blijven op hun plaats liggen en houden de ruimte tussen zich open, in plaats van zich te laten dichtdrukken. En de korrel zélf is poreus — gestolde vulkaansteen zit vol kleine holtes die water opnemen en later weer afgeven. Je krijgt dus twee soorten poriën tegelijk: de ruimte tússen de korrels voor lucht en afvoer, en de holtes ín de korrels als vochtbuffer. Voor dit werk gebruik je fijne lavasteen 0-8 mm, want die mengt vlot door de grond.

Nog een verschil met compost: lava verteert niet. Je doet dit dus één keer per plantvak, niet elk najaar opnieuw.

Hoeveel lava meng je door zware klei?

Strooi een laag van 3 à 4 cm fijne lava over het vak en werk die in tot 20 à 30 cm diep. Dat komt neer op ongeveer 25 tot 30 kg per vierkante meter, dus grofweg één zak van 25 kg per m². Voor een border van 10 m² zit je zo rond de 10 zakken. Halveer je die hoeveelheid, dan merk je het verschil nauwelijks — te weinig lava verdwijnt gewoon in de kleimassa.

Leg je een vak volledig opnieuw aan, dan is dit het moment: spit het in één beweging door. Gaat het om een bestaande beplanting, werk de lava dan voorzichtig in de bovenste 10 cm tussen de planten. Minder grondig, maar je bereikt wel de laag die het snelst dichtslaat. Wat je níét doet, is 8-16 mm door de grond mengen: die maat blijft een sier- of drainagelaag bovenop. Welke korrel waarvoor dient, zetten we op onze pagina over lavasteen kopen voor je tuin op een rij.

Wanneer werk je het in, en wat hoort erbij?

Het najaar is het natuurlijke moment: september tot november, zolang de grond bewerkbaar is. Bewerkbaar betekent dat een handvol grond uiteenvalt als je erin knijpt. Is de klei kletsnat, dan smeer je hem dicht en maak je de structuur slechter in plaats van beter — wacht dan gewoon een paar droge dagen af. Vorst helpt nadien mee: water dat bevriest, breekt de kluiten verder open.

Lava lost één probleem op, niet twee. Het geeft je structuur en luchtigheid, maar het is dood gesteente: het voedt het bodemleven niet. Combineer het daarom in dezelfde beurt met compost of planthumus. Strooi beide over het vak en spit ze samen in: één werkgang, structuur én organische stof. Blijf daarbij boven de 30 cm.

Lavasteen leveren we aan huis in heel België, per zak of losgestort per m³, zodat je het materiaal niet hoeft te versjouwen.

Veelgestelde vragen